રોકેટની ગતિએ ચાલશે દેશની અર્થવ્યવસ્થા, RBIનો અંદાજ

Country's economy will run at rocket speed, RBI estimates

દેશનો આર્થિક વિકાસ દર 2023-24માં અપેક્ષા કરતાં વધુ સારો રહેવાની ધારણા છે. તેમજ મૂડી ખર્ચ પર સરકારના ભારને કારણે ખાનગી રોકાણ વધવા લાગ્યું છે જે અર્થતંત્ર માટે સારું છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંકના બુલેટિનમાં પ્રકાશિત એક લેખમાં આ વાત કહેવામાં આવી છે. ‘સ્ટેટ ઓફ ધ ઈકોનોમી’ પર પ્રકાશિત થયેલા લેખમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે વિશ્વ અર્થતંત્ર માટે નજીકના ગાળાના વિકાસની સંભાવનાઓ વિવિધ છે અને એશિયાની આગેવાની હેઠળની ઉભરતી બજાર અર્થવ્યવસ્થાઓ બાકીના વિશ્વને પાછળ છોડી દેવા માટે તૈયાર છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાનો વિકાસ દર 2023-24માં અપેક્ષા કરતાં વધુ મજબૂત રહેવાની ધારણા છે. આ વૃદ્ધિ વપરાશમાંથી રોકાણ તરફના શિફ્ટ પર આધારિત છે.

સરકારે મોટો મૂડી ખર્ચ કર્યો
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાના ડેપ્યુટી ગવર્નર માઈકલ દેબબ્રત પાત્રાના નેતૃત્વમાં એક ટીમ દ્વારા લખવામાં આવેલ આ લેખમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સરકારે મૂડી ખર્ચમાં વધારો કર્યો છે, તેની અસર દેખાવા લાગી છે. જેના કારણે ખાનગી રોકાણ વધવા લાગ્યું છે. દેશમાં સંભવિત ઉત્પાદન વધી રહ્યું છે. વાસ્તવિક ઉત્પાદન આના કરતાં વધુ છે.

જો કે, તફાવત રહે છે પરંતુ તે ઓછો છે. લેખમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મેક્રો ઇકોનોમિક મોરચે સ્થિરતા છે. આવી સ્થિતિમાં, 2024-25માં ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ (જીડીપી) વૃદ્ધિ દર ઓછામાં ઓછો સાત ટકા જાળવી રાખીને આ ગતિ જાળવી રાખવી જોઈએ. આ જોતાં આ વર્ષના બીજા ક્વાર્ટરમાં ફુગાવાને લક્ષ્યાંક અનુસાર રાખવાની જરૂર છે. લેખ મુજબ, નાણાકીય સંસ્થાઓની બેલેન્સ શીટને મજબૂત કરવાની અને સંપત્તિની ગુણવત્તામાં વધુ સુધારો કરવાની પણ જરૂર છે.

વૈશ્વિક દૃષ્ટિકોણ નબળો રહે છે
આ સાથે, નાણાકીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવહારોના સ્તરે ખાતાના સતત મજબૂતીકરણને જાળવી રાખવાની જરૂર છે. તે જણાવે છે કે પરિવર્તનશીલ ટેક્નોલોજીના લાભોનો ઉપયોગ મજબૂત જોખમ-મુક્ત વાતાવરણમાં સમાવેશી વૃદ્ધિ માટે થવો જોઈએ. આરબીઆઈ બુલેટિનમાં પ્રકાશિત થયેલા લેખ મુજબ, સૌથી મહત્ત્વની વાત એ છે કે, સરકારી મૂડી ખર્ચ દ્વારા બનાવવામાં આવેલા સકારાત્મક રોકાણ વાતાવરણ માટે આ બાબતમાં કંપનીઓ અને તેમના નેતૃત્વની ભાગીદારીની જરૂર છે. પૂરક તરીકે વિદેશી પ્રત્યક્ષ રોકાણ પણ હોવું જોઈએ. લેખમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે વર્તમાન વૈશ્વિક પરિદ્રશ્ય નબળો રહે છે, જો ચાલુ આંતરરાષ્ટ્રીય તણાવનો અંત આવે અને તેની અસર કોમોડિટી અને નાણાકીય બજારો, વેપાર અને પરિવહન અને પુરવઠા નેટવર્ક દ્વારા નિયંત્રિત કરવામાં આવે તો સ્થિતિ વધુ સારી બની શકે છે. આરબીઆઈએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બુલેટિનમાં પ્રકાશિત થયેલા મંતવ્યો લેખકોના છે અને તે કેન્દ્રીય બેંકના મંતવ્યોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા નથી.