‘સ્નાઈપર’ આજે કરી રહ્યું છે ચંદ્ર પર સોફ્ટ લેન્ડિંગની તૈયારી, શું જાપાન છેલ્લી 20 મિનિટમાં રચી શકશે ઈતિહાસ?

'Sniper' is preparing for a soft landing on the moon today, can Japan make history in the last 20 minutes?

જાપાનના મૂન મિશન સ્નેપરનું લક્ષ્ય ચંદ્રના શિઓલી ક્રેટરની તપાસ કરવાનું છે. તે ચંદ્રના સમુદ્રથી દૂર ઉત્તરીય ભાગમાં છે. આ ભાગમાં, સ્નાઈપર ચંદ્રની રચના કેવી રીતે થઈ તેની તપાસ કરશે. જાપાનની સ્પેસ એજન્સી JAXA બે વખત નાના લઘુગ્રહો પર ઉતરી ચુકી છે પરંતુ ચંદ્રના ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે તેમના પર ઉતરવું થોડું મુશ્કેલ છે.

જાપાન ચંદ્ર પર ઉતરનાર પાંચમો દેશ બનશે
ભારતના સફળ ચંદ્રયાન-3 મિશનની જેમ અત્યારે સમગ્ર વિશ્વની નજર જાપાનના સ્નાઈપર મિશન પર ટકેલી છે. વાસ્તવમાં, જાપાન સ્પેસ એજન્સી અનુસાર, તેની લેન્ડિંગ પ્રક્રિયામાં 20 મિનિટનો સમય લાગશે. જો જાપાનનું મિશન આજે સફળ થશે તો તે 1966 પછી ચંદ્ર પર ઉતરનાર પાંચમો દેશ બની જશે. તે જાણીતું છે કે સ્નાઈપર 25 ડિસેમ્બરે ચંદ્રની કક્ષામાં પહોંચ્યું હતું અને ત્યારથી તે સતત ચંદ્ર તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.

અદ્યતન ટેકનોલોજીથી સજ્જ સ્નાઈપર
પ્રથમ ચંદ્ર મિશનમાં ઉતરાણ માટે જાપાનનું સ્નાઈપર સૌથી આધુનિક ટેક્નોલોજીથી સજ્જ છે. તેને નિર્ધારિત સ્થળે જ ઉતારવામાં આવશે, તેના સ્થાનમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવશે નહીં. SLIM એ હળવા વજનનું રોબોટિક લેન્ડર છે. જાણવા મળે છે કે આ મિશનને મૂન સ્નાઈપર પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે. આ મિશન 831 કરોડ રૂપિયાથી વધુનું છે.

JAXA શુક્રવારે 20-મિનિટનો ટચડાઉન તબક્કો શરૂ કરશે, ચંદ્ર વિષુવવૃત્તની દક્ષિણે એક ખાડોના ઢોળાવ પર સ્થિત બે એથ્લેટિક ટ્રેકના કદ વિશેની સાઇટ પર ઉતરવાનો પ્રયાસ કરશે.

ચંદ્ર પર સ્નાઈપર શું શોધશે?
મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, જાપાનના મૂન મિશન સ્નાઈપરનું લક્ષ્ય ચંદ્રના શિઓલી ક્રેટરની તપાસ કરવાનું છે. તે ચંદ્રના સમુદ્રથી દૂર ઉત્તરીય ભાગમાં છે. આ ભાગમાં, સ્નાઈપર ચંદ્રની રચના કેવી રીતે થઈ તેની તપાસ કરશે. અહીં ખનિજોની તપાસ કરવામાં આવશે અને તેના આંતરિક ભાગો વિશે પણ માહિતી મેળવવામાં આવશે.

જાપાન એરોસ્પેસ એક્સપ્લોરેશન એજન્સી (JAXA) કહે છે કે SLIM એક પ્રાયોગિક તકનીકનું પરીક્ષણ કરશે જે ચંદ્ર પર જીવન ટકાવી રાખતા પાણી અને અન્ય પરિબળોની શોધ માટે અભૂતપૂર્વ અને આવશ્યક છે.

પડકારો શું હશે?
માત્ર ચાર દેશો, ભૂતપૂર્વ સોવિયેત યુનિયન, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ચીન અને ભારત, ચંદ્ર પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ કરી શક્યા છે; આ સિવાય, કોઈપણ ખાનગી કંપનીએ ચંદ્રની સપાટી પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ પ્રાપ્ત કર્યું નથી. JAXA નાના લઘુગ્રહો પર બે વાર ઉતરાણ કર્યું છે, પરંતુ ચંદ્રના ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે તેમના પર ઉતરવું થોડું મુશ્કેલ છે. ગયા વર્ષે, રશિયા અને જાપાનીઝ સ્ટાર્ટઅપ iSpace Inc.નું અવકાશયાન ચંદ્રની સપાટી પર ક્રેશ થયું હતું. વધુમાં, અમેરિકન સ્ટાર્ટઅપ એસ્ટ્રોબોટિકના લેન્ડરને ગયા અઠવાડિયે બળતણ લીક થયું હતું, જેના કારણે તેને તેના ઉતરાણનો પ્રયાસ છોડી દેવાની ફરજ પડી હતી.

આ વર્ષે કેટલા ચંદ્ર મિશન તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે?
ન્યૂઝ એજન્સી રોઈટર્સના જણાવ્યા અનુસાર આ વર્ષે ઘણા ચંદ્ર મિશન થવા જઈ રહ્યા છે. અમેરિકન સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ટ્યુટિવ મશીન્સનું લક્ષ્ય ફેબ્રુઆરીના મધ્યમાં તેનું IM-1 લેન્ડર લોન્ચ કરવાનું છે. વધુમાં, ચીન પ્રાચીન બેસિનમાંથી નમૂનાઓ મેળવવા માટે 2024 ના પહેલા ભાગમાં ચંદ્રની દૂરની બાજુએ તેનું ચાંગ’ઇ-6 અવકાશયાન મોકલવાની યોજના ધરાવે છે. ટોક્યો સ્થિત ઇસ્પેસે કહ્યું છે કે તે આ વર્ષે તેનું બીજું ચંદ્ર મિશન લોન્ચ કરશે.