ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સત્તામાં આવ્યા ત્યારથી, માત્ર અમેરિકામાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં સમીકરણો ઝડપથી બદલાઈ રહ્યા છે. ટ્રમ્પે રશિયા તરફ મિત્રતાનો હાથ લંબાવ્યો છે. ટ્રમ્પે અમેરિકાને IMF, UN, NATO અને વિશ્વ બેંકમાંથી બહાર કાઢવાનો સંકેત આપીને ચીનને સારા સમાચાર પણ આપ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, જો ટ્રમ્પ અને પુતિન મિત્ર બને છે તો યુક્રેન માટે આ સૌથી ખરાબ સમાચાર હશે. આની અસર વિશ્વભરના શેરબજારો પર પણ પડશે. ચાલો આખી વાર્તા 5 મુદ્દાઓમાં સમજીએ.
૧. ચીને અમેરિકા સામે મોરચો કેમ ખોલ્યો?
રાષ્ટ્રપતિ બન્યા પછી, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 3 દેશો પર ટેરિફની જાહેરાત કરી છે. અમેરિકાએ કેનેડા અને મેક્સિકો પર 25-25 ટકા અને ચીન પર 10 ટકા ટેરિફ લાદ્યો છે. હવે ચીને પણ અમેરિકા પર ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી છે. ચીન કહે છે કે તે આ વેપાર યુદ્ધ અંત સુધી લડશે. યુરોપિયન યુનિયને પણ ટ્રમ્પના નિર્ણયની ટીકા કરી છે.
અમેરિકામાં ટ્રમ્પ અને ઝેલેન્સકી વચ્ચેની મુલાકાતની ચર્ચાઓ આખી દુનિયામાં સાંભળવા મળી. ગઈકાલે ટ્રમ્પે યુક્રેનને લશ્કરી સહાય બંધ કરી દીધી. હવે યુક્રેન પણ શાંતિ કરાર પર વાત કરવા તૈયાર છે. રશિયાએ પણ ટ્રમ્પને ટેકો આપ્યો છે. તે જ સમયે, રશિયાએ અમેરિકા તરફ મિત્રતાનો હાથ લંબાવ્યો છે અને ઈરાન પરમાણુ કરારમાં મધ્યસ્થી કરવાની ઓફર કરી છે. તે જ સમયે, જો ટ્રમ્પ નાટો છોડી દે છે, તો EU એકલા યુક્રેનને મદદ કરી શકશે નહીં.
ટ્રમ્પના નિર્ણયો, ટેરિફ અને ટ્રેડ વોરની અસર વિશ્વભરના શેરબજારો પર પણ જોવા મળી રહી છે. ભારત પણ આનાથી આગળ નથી. ઘણા વિદેશી રોકાણકારો ભારતીય બજારમાંથી પૈસા પાછા ખેંચી રહ્યા છે. આના કારણે દેવામાં અને બેરોજગારીમાં પણ વધારો થઈ રહ્યો છે. ભારતીય શેરબજારમાંથી ૯૪ લાખ કરોડ રૂપિયા પાછા ખેંચી લેવામાં આવ્યા છે.
શેરબજારની તંગ સ્થિતિ અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રને કારણે, ઘણી કંપનીઓ નુકસાન સહન કરી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં, કંપનીઓએ કર્મચારીઓને સૂચના આપ્યા વિના કાઢી મૂકવાનું શરૂ કરી દીધું છે. ઓલા, ફ્લિપકાર્ટ, મેટા, ગૂગલ અને માઇક્રોચિપ ટેકનોલોજી જેવી કંપનીઓ આના તાજેતરના ઉદાહરણો છે. જો અહેવાલો પર વિશ્વાસ કરવામાં આવે તો, વિશ્વની 100 મોટી કંપનીઓ પણ તેમના કર્મચારીઓને છટણી કરવાની તૈયારી કરી રહી છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તમામ વૈશ્વિક સંગઠનોમાંથી બહાર નીકળવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, શું યુરોપ સહિત અન્ય દેશો અમેરિકાની અછતને પૂરી કરી શકશે? યુરોપિયન યુનિયનએ યુક્રેનને મદદ કરવા માટે ૫૦ અબજ ડોલરના પેકેજની જાહેરાત કરી છે. પરંતુ અમેરિકા પહેલાથી જ યુક્રેનને ૧૦૦ બિલિયન ડોલરનું પેકેજ આપી રહ્યું હતું. જર્મનીના સંરક્ષણ પ્રધાન પણ કહે છે કે યુરોપ અમેરિકાની ખામીઓને પૂરી કરી શકતું નથી. EU એ સંયુક્ત રીતે $158 બિલિયનનું સંરક્ષણ ભંડોળ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. પરંતુ અમેરિકાના બહાર નીકળવાથી નાટો પોતે જ નબળો પડશે.