હવે ફોર્મ-૭ અંગે નવા નિયમ વિરોધ અને નારાજગી વચ્ચે ચૂંટણી પંચનો મોટો ર્નિણય હવે એક વ્યક્તિ ખાસ ઝુંબેશમાં વધુમાં વધુ ૧૦ અને સામાન્ય દિવસોમાં દર મહિને ૫ અરજીઓ જ કરી શકશે ચૂંટણી પંચે મતદાર યાદીમાંથી નામ હટાવવાની પ્રક્રિયા સંબંધિત એક મહત્ત્વપૂર્ણ ર્નિણય લીધો છે. નવા નિયમો મુજબ, દાવ-આપત્તિની ખાસ ઝુંબેશ (SIR) દરમિયાન એક વ્યક્તિ વધુમાં વધુ ૧૦ ‘ફોર્મ ૭‘ અરજીઓ જમા કરાવી શકશે. જ્યારે સામાન્ય દિવસોમાં દર મહિને મહત્તમ ૫ અરજીઓ દાખલ કરી શકાશે. પંચના જણાવ્યા મુજબ, મોટા પ્રમાણમાં ખોટી આપત્તિઓ દાખલ થવાથી મતદારોને થતી હેરાનગતિ અટકાવવા અને ચૂંટણી અધિકારીઓ પર વધતો કાર્યભાળ ઘટાડવા માટે આ કડક કદમ ઉઠાવવામાં આવ્યું છે. આ મર્યાદા ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન બંને પ્રકારની અરજીઓ પર લાગુ થશે.
મતદાર યાદીમાં કોઈ નામ સામે વાંધો ઉઠાવવા અથવા પહેલાથી નોંધાયેલા મતદારનું નામ રદ્દ કરવાની વિનંતી કરવા માટે ‘ફોર્મ ૭‘નો ઉપયોગ થાય છે. મતદાર નોંધણી નિયમો, ૧૯૬૦ના નિયમ ૧૩(૨) હેઠળ આ ફોર્મ ભરવાનો અધિકાર માત્ર એ જ વ્યક્તિને છે જે સંબંધિત વિધાનસભા ક્ષેત્રની મતદાર યાદીમાં નોંધાયેલ હોય. અગાઉ ઓનલાઈન માધ્યમથી એક સાથે ૬ ફોર્મ ભરી શકાતા હતા, પરંતુ ઓફલાઈન કાગળની અરજીઓ પર કોઈ મર્યાદા નહોતી, જેને હવે પંચે સુધારીને ઓનલાઈન-ઓફલાઈન બંને માટે સમાન મર્યાદા નક્કી કરી છે.
તાજેતરમાં કર્ણાટક, ઓડિશા, ઝારખંડ અને તેલંગાણા જેવા રાજ્યોમાં વિવિધ રાજકીય પક્ષો દ્વારા મોટા પાયે ફોર્મ ૭નો દુરુપયોગ કરવાનો અને વિરોધી મતદારોના નામ કઢાવવાના આરોપો સામે આવ્યા હતા. ઓડિશામાં તો BLO ના લોગ-ઈન આઈડીનો દુરુપયોગ કરી અરજીઓ અપલોડ કરવા બદલ અધિકારી પર કાર્યવાહી પણ થઈ હતી. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જાે કોઈ વ્યક્તિ જાણીજાેઈને ખોટી કે બનાવટી ફરિયાદ નોંધાવશે, તો તેની સામે લોકપ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ, ૧૯૫૦ની કલમ ૩૧ હેઠળ કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. ચૂંટણી પંચે આપત્તિઓના નિપટારા માટેની પ્રક્રિયા પણ વધુ પારદર્શક બનાવી છે. ઇલેક્ટોરલ રજીસ્ટ્રેશન ઓફિસર (ERO)એ વાંધો ઉઠાવનાર વ્યક્તિને નોટિસ આપી તેની વ્યક્તિગત સુનાવણી કરવી પડશે. જાે અધિકારીને આપત્તિ યોગ્ય જણાશે, તો જે મતદારનું નામ હટાવવાનું છે તેને પણ પોતાનો પક્ષ રાખવાની પૂરી તક આપવામાં આવશે. બંને પક્ષોની સુનાવણી અને નિવેદનો નોંધ્યા બાદ જ ERO નામ હટાવવાનો આખરી આદેશ આપી શકશે.
