મસ્કને મોટો ઝટકો સ્ટારલિંક ભારતની સુરક્ષા માટે ખતરો હોવાનો દાવો સ્વદેશી જાગરણ મંચે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, ડેટાની ગોપનીયતા અને કાયદો-વ્યવસ્થાની ચિંતાઓને આધારે કેન્દ્ર સરકારને કંપનીને મંજૂરી ન આપવાની અપીલ કરી છે દુનિયાના અગ્રણી ઉદ્યોગપતિ એલોન મસ્કની સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ કંપની સ્ટારલિંક ભારતમાં પ્રવેશને લઈને વિવાદમાં ફસાઈ છે. કંપનીને ભારતમાં વ્યાપારી સેવાઓ શરૂ કરવા માટે જરૂરી મંજૂરીઓ મળવાની પ્રક્રિયા વચ્ચે હવે સ્વદેશી જાગરણ મંચે તેનો વિરોધ કર્યો છે. સંગઠનનું કહેવું છે કે સ્ટારલિંકની ટેકનોલોજી અને ડેટા વ્યવસ્થાપન દેશની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ગંભીર ચિંતાઓ ઊભી કરી શકે છે. આથી કેન્દ્ર સરકારે કંપનીને મંજૂરી આપતા પહેલાં સુરક્ષા અને નિયમન સંબંધિત તમામ પાસાઓની કડક તપાસ કરવી જાેઈએ.
આ વિવાદ ત્યારે વધુ ચર્ચામાં આવ્યો જ્યારે એલોન મસ્કે ભારતમાં સ્ટારલિંકને મંજૂરી મળવા અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. કોંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધીએ પણ તેમની ટિપ્પણીને રીટ્વિટ કરતાં રાજકીય ચર્ચા તેજ બની હતી. ત્યારબાદ ભાજપે વિદેશી ઉદ્યોગપતિઓના મુદ્દે રાહુલ ગાંધીના વલણની ટીકા કરી હતી. હવે સ્વદેશી જાગરણ મંચના નિવેદનથી આ મુદ્દે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને સ્વદેશી નીતિઓ અંગેની ચર્ચા વધુ તીવ્ર બની છે.
સ્વદેશી જાગરણ મંચે મસ્કની ટીકા કરતાં જણાવ્યું છે કે કોઈપણ વિદેશી કંપનીએ ભારતમાં વ્યવસાય કરવા માટે દેશના કાયદા અને નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે. સંગઠનના મતે, જાે સ્ટારલિંકને તેની અરજી અંગે કોઈ વાંધો હોય તો તેણે યોગ્ય નિયમનકારી મંચ સમક્ષ રજૂઆત કરવી જાેઈએ, તેના બદલે જાહેર નિવેદનો દ્વારા દબાણ ઊભું કરવાનો પ્રયાસ ન કરવો જાેઈએ.
સંગઠનનું માનવું છે કે લાઇસન્સ મેળવવાની પ્રક્રિયામાં સુરક્ષા સંબંધિત શરતોનું પાલન સર્વોપરી હોવું જાેઈએ. જાેકે, મસ્કનો હેતુ નિયમોનું પાલન કર્યા વિના મંજૂરી મેળવવાનો છે એવો દાવો સંગઠનનો આક્ષેપ છે; તેને સ્વતંત્ર રીતે સાબિત થયેલી હકીકત તરીકે જાેવો યોગ્ય નથી.
સ્વદેશી જાગરણ મંચે સ્ટારલિંકના ડેટા વ્યવસ્થાપન અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. સંગઠનના જણાવ્યા અનુસાર, સેટેલાઇટ નેટવર્ક દ્વારા એકત્રિત થતો ડેટા ભારતની બહાર આવેલા સર્વરો સુધી પહોંચે તો તેની સુરક્ષા, ગોપનીયતા અને સરકારી દેખરેખ અંગે પડકારો ઊભા થઈ શકે છે.
આ મુદ્દો ખાસ કરીને મહત્ત્વનો છે, કારણ કે ટેલિકોમ અને ડિજિટલ સેવાઓમાં ડેટાની સુરક્ષા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો એક અગત્યનો ભાગ છે. જાેકે, સ્ટારલિંકની ચોક્કસ ડેટા-હેન્ડલિંગ વ્યવસ્થા, ભારતમાં લાગુ થનારી શરતો અને સર્વર સંબંધિત આવશ્યકતાઓ અંગે અંતિમ નિષ્કર્ષ માટે સત્તાવાર નિયમનકારી વિગતોની તપાસ જરૂરી છે.
સંગઠનના નેતા અશ્વિની મહાજને કાયદો-વ્યવસ્થા સાથે જાેડાયેલી ચિંતાઓ પણ વ્યક્ત કરી છે. તેમના મતે, અફવાઓ, હિંસા અથવા સંવેદનશીલ પરિસ્થિતિઓ દરમિયાન સરકારને ઇન્ટરનેટ સેવાઓ પર નિયંત્રણ મૂકવાની જરૂર પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ પ્રદાતા સરકારી આદેશોનું સમયસર પાલન કરશે કે નહીં, તે મહત્ત્વનો પ્રશ્ન છે.
સ્ટારલિંક જેવી ટેકનોલોજી દૂરના વિસ્તારોમાં કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડી શકે છે, પરંતુ તેના માટે લાગુ પડતી સુરક્ષા વ્યવસ્થા, કાયદાકીય જવાબદારીઓ અને સરકારી આદેશોના અમલ અંગે સ્પષ્ટતા જરૂરી રહેશે.
સ્ટારલિંકને ભારતમાં મંજૂરી મળે તો દૂરના વિસ્તારો, પર્વતીય પ્રદેશો અને પરંપરાગત બ્રોડબેન્ડની મર્યાદિત સુવિધા ધરાવતા વિસ્તારોમાં ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી સુધારવાની સંભાવના છે. બીજી તરફ, સુરક્ષા અને ડેટા સ્થાનિકીકરણ સંબંધિત શરતો કંપનીની કામગીરીને અસર કરી શકે છે.
