હિમાલયમાં રેલવેનું મહા-ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મિશન ઉત્તરાખંડના પાંચ જિલ્લાઓને મળશે રેલ કનેક્ટિવિટી પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થતાં ઋષિકેશથી કર્ણપ્રયાગની મુસાફરી માત્ર ૨ કલાકમાં શક્ય બનવાની આશા; ઉત્તરાખંડના પાંચ જિલ્લાઓને મળશે રેલ કનેક્ટિવિટી ઉત્તરાખંડના પર્વતીય વિસ્તારોમાં રેલવે કનેક્ટિવિટી વધારવા માટે ઋષિકેશ-કર્ણપ્રયાગ રેલ પ્રોજેક્ટ પર કામ ચાલી રહ્યું છે. આશરે ૧૨૫ કિલોમીટર લાંબી આ રેલવે લાઇન તૈયાર થયા બાદ ઋષિકેશથી કર્ણપ્રયાગ સુધીની મુસાફરીનો સમય નોંધપાત્ર રીતે ઘટવાની અપેક્ષા છે. હાલમાં આ અંતર કાપવામાં લાંબો સમય લાગે છે, જ્યારે પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ મુસાફરી આશરે બે કલાકમાં થઈ શકશે.
આ પ્રોજેક્ટ ધાર્મિક પ્રવાસીઓની સાથે સ્થાનિક રહેવાસીઓ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. ખાસ કરીને કેદારનાથ અને બદ્રીનાથ જેવા યાત્રાધામો તરફ જતાં પ્રવાસીઓને આગળની મુસાફરી માટે વધુ સારી કનેક્ટિવિટી મળવાની સંભાવના છે.
આ રેલવે પ્રોજેક્ટની સૌથી મોટી વિશેષતા તેનો ટનલ આધારિત માર્ગ છે. પ્રોજેક્ટના અહેવાલ મુજબ, કુલ રેલમાર્ગનો આશરે ૮૩થી ૮૪ ટકા ભાગ ટનલમાંથી પસાર થવાનો છે. તેમાં ૧૬ મુખ્ય ટનલ અને ૧૨ ઇમરજન્સી એટલે કે એસ્કેપ ટનલનું નિર્માણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
ઉપલબ્ધ વિગતો અનુસાર, મુખ્ય ટનલ અને ઇમરજન્સી ટનલના મોટા ભાગનું કામ પૂર્ણ થઈ ચૂક્યું છે. આ ટનલોના કારણે પર્વતીય વિસ્તારોમાં મુસાફરી વધુ વ્યવસ્થિત બનાવવામાં મદદ મળશે અને રસ્તા દ્વારા લાંબી મુસાફરી પરની ર્નિભરતા ઘટી શકે છે.
ઋષિકેશ-કર્ણપ્રયાગ રેલ પ્રોજેક્ટ ઉત્તરાખંડના પાંચ જિલ્લાઓમાંથી પસાર થશે. તેમાં દેહરાદૂન, ટિહરી ગઢવાલ, પૌડી ગઢવાલ, રુદ્રપ્રયાગ અને ચમોલીનો સમાવેશ થાય છે. આ માર્ગ ઋષિકેશને દેવપ્રયાગ અને કર્ણપ્રયાગ સાથે જાેડશે. પ્રોજેક્ટ હેઠળ ૧૨ રેલવે સ્ટેશન બનાવવાનું આયોજન છે. તેમાં ઋષિકેશ, શિવપુરી, બ્યાસી, દેવપ્રયાગ, જનાસૂ, મલેઠા, શ્રીનગર, ધારી દેવી, તિલાની, ઘોલતીર, ગૌચર અને કર્ણપ્રયાગનો સમાવેશ થાય છે.
પર્વતીય ભૂગોળને ધ્યાનમાં રાખીને આ રેલવે લાઇનમાં ૧૯ બ્રિજ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. આ પુલો નદીઓ અને ઊંડી ખીણોને પાર કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે. મળતી માહિતી મુજબ, ૧૧ બ્રિજનું બાંધકામ પૂર્ણ થયું છે, જ્યારે બાકીના પુલોનું કામ ચાલુ છે.
આવા પડકારજનક વિસ્તારમાં ટનલ અને બ્રિજનું નિર્માણ એન્જિનિયરિંગની દૃષ્ટિએ પણ મહત્વનું છે. પ્રોજેક્ટ તૈયાર થયા બાદ દુર્ગમ વિસ્તારો સુધી પહોંચવામાં સરળતા વધવાની આશા છે.
રેલવે દ્વારા આ રૂટ પર ફૂલોવાળા છોડ લગાવવાની યોજના અંગે પણ માહિતી આપવામાં આવી છે. તેનો હેતુ મધમાખીઓ માટે અનુકૂળ વાતાવરણ અને કોરિડોર વિકસાવવાનો છે. આ રીતે રેલવે કનેક્ટિવિટી વધારવાની સાથે પર્યાવરણ સંબંધિત પાસાઓને પણ ધ્યાનમાં લેવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.
ઋષિકેશ-કર્ણપ્રયાગ રેલ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ ઉત્તરાખંડમાં ધાર્મિક પ્રવાસન, સ્થાનિક પરિવહન અને પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટીને વેગ મળવાની અપેક્ષા છે. ચારધામ યાત્રા દરમિયાન રસ્તાઓ પર વધતા ટ્રાફિક અને લાંબી મુસાફરીના સમયમાં ઘટાડો કરવામાં આ પ્રોજેક્ટ મદદરૂપ બની શકે છે.
જાેકે, રેલવે સેવા શરૂ થવાની ચોક્કસ તારીખ અને મુસાફરો માટેની અંતિમ વ્યવસ્થા અંગે સત્તાવાર વિગતો મહત્વપૂર્ણ રહેશે. પ્રોજેક્ટ કાર્યરત થયા બાદ પહાડી વિસ્તારોમાં મુસાફરીની સુવિધામાં મોટો ફેરફાર આવી શકે છે.
