Budget 2024 : બિહારને વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો ન આપી શકાય – સોમવારે લોકસભામાં જનતા દળ યુનાઇટેડના સાંસદ રામપ્રીત મંડલના પ્રશ્નનો સીધો જવાબ આપતાં બીજા દિવસે કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકારે બજેટમાં બિહારને ‘સ્પેશિયલ’ બનાવી દીધું. 2024. કેન્દ્રમાં નેશનલ ડેમોક્રેટિક એલાયન્સ સરકાર 3.0 એ તેના પ્રથમ બજેટમાં ખાસ કરીને બિહારના વિકાસની રૂપરેખા નક્કી કરી હતી. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ‘બિહાર’ નામ સાથે પૂર્વોદય યોજનાની જાહેરાત કરી. તેમણે કહ્યું કે પૂર્વોદય યોજના પૂર્વોત્તર રાજ્યોના વિકાસ માટે લાવવામાં આવી રહી છે, જેમાં બિહાર, ઝારખંડ, પશ્ચિમ બંગાળ, ઓડિશા અને આંધ્રપ્રદેશ પણ સામેલ છે. કેન્દ્ર સરકાર આ રાજ્યોમાં માનવ સંસાધન વિકાસ, માળખાગત વિકાસ અને આર્થિક તકો વધારવા માટે વિશેષ પ્રયાસો કરશે. કેન્દ્ર સરકાર આ રાજ્યોને વિકસિત ભારતનો હિસ્સો બનાવવા મક્કમ છે. સીધા વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો ન મળવાના મુદ્દે મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારે કહ્યું- “તમને ધીરે ધીરે બધું ખબર પડી જશે.” સીએમ નીતીશ કુમારે ધીમે ધીમે શીખવા વિશે જે કહ્યું તે પૂર્વાદય દ્વારા પ્રાપ્ત વિશેષ ફોકસમાં ક્યાંકને ક્યાંક પ્રતિબિંબિત થશે.
નિર્મલા સીતારમણના બજેટમાં બિહાર-બિહાર… કેમ?
મંગળવારે સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવેલા નાણાંકીય બજેટ 2024માં બિહારનું નામ વારંવાર સામે આવ્યું હતું. પૂર્વોદય યોજનામાં સમાવેશ સિવાય એરપોર્ટ, હોસ્પિટલ, રસ્તા વગેરે માટે બિહારનું નામ ઘણી વખત લેવામાં આવ્યું હતું. જે યોજનાઓમાં બિહારનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો અથવા જેમાંથી બિહારને ફાયદો થવાનો હતો તેમાં ‘બિહાર’ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. આ દરમિયાન વડાપ્રધાને નાણામંત્રીનું પણ સ્વાગત કર્યું હતું. વાસ્તવમાં બિહારમાં આવતા વર્ષે વિધાનસભાની ચૂંટણી છે. 2020ની બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં NDAએ મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમાર સાથે સરકાર બનાવી હતી. વચ્ચે નીતીશ કુમાર મહાગઠબંધનમાં જોડાયા હતા. આ વર્ષે 28 જાન્યુઆરીએ પાછા આવ્યા અને જેડીયુએ એનડીએ હેઠળ લોકસભાની ચૂંટણી લડી. બિહારમાંથી ભાજપ-જેડીયુને લોકસભામાં સમાન સંખ્યામાં બેઠકો મળી હતી, પરંતુ આ વખતે કેન્દ્રમાં બનેલી એનડીએ સરકાર માટે જેડીયુ એક મહત્વપૂર્ણ ઘટક છે. જેડીયુએ સ્પષ્ટપણે વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો અથવા વિશેષ પેકેજ આપવાની માંગ કરી હતી. નીતિ આયોગની રચના પછી વિશેષ દરજ્જાની કોઈ જોગવાઈ નહીં હોવાની ગૃહમાં માહિતી આપ્યાના બીજા દિવસે કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકારે બિહારના વિકાસ માટેની યોજનાને નીચે લાવીને એક રીતે જેડીયુની માંગ પૂરી કરી. ‘પૂર્વોદય’.
નીતિશ કુમારની પાર્ટી જેડીયુની આ માંગ પણ પુરી થઈ
નાણામંત્રી સીતારમણે આ બજેટમાં JDUની બીજી મોટી માંગ પૂરી કરી. જેડીયુના કાર્યકારી અધ્યક્ષ સંજય ઝાએ કહ્યું હતું કે સર્વપક્ષીય બેઠકમાં વિશેષ રાજ્ય અથવા વિશેષ પેકેજની માંગ સાથે પૂરને લઈને પણ માંગ કરવામાં આવી છે. હવે બજેટમાં નાણામંત્રીએ પૂર માટે બિહારને અલગથી 11,500 કરોડ રૂપિયા ફાળવવાની માહિતી આપી છે. નાણામંત્રીએ બિહારમાં રોડ કનેક્ટિવિટી પ્રોજેક્ટ માટે 26 હજાર કરોડ રૂપિયાની જાહેરાત કરી હતી. આનાથી પટના-પૂર્ણિયા એક્સપ્રેસવે, બક્સર-ભાગલપુર એક્સપ્રેસવેનો વિકાસ થશે. બોધગયા, રાજગીર, વૈશાલી અને દરભંગા રોડ કનેક્ટિવિટી પ્રોજેક્ટ્સ પણ વિકસાવવામાં આવશે અને બક્સર ખાતે ગંગા નદી પર વધારાનો બે-લેન પુલ બાંધવા માટે પણ સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે. આ સાથે, બિહારમાં 21 હજાર 400 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે પાવર પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, જેમાં ભાગલપુરના પીરપેંટી ખાતે 2400 મેગાવોટના નવા પ્લાન્ટની સ્થાપના પણ સામેલ છે.
