રશિયા સામે EU ના નવા પ્રતિબંધો પર ર્નિણય ટળ્યા યુરોપિયન યુનિયનના પ્રતિબંધો પર સહમતિ ન બનતા ભારતને રાહત રશિયન તેલ, નિકાસ અને વૈશ્વિક વેપાર પર અનિશ્ચિતતા યથાવત; પ્રતિબંધોના ૨૧મા પેકેજ પર સભ્ય દેશોમાં મતભેદ
યુરોપિયન યુનિયન (EU)ના સભ્ય દેશો રશિયા સામેના નવા પ્રતિબંધોના ૨૧મા પેકેજ પર સર્વસંમતિ હાંસલ કરવામાં નિષ્ફળ રહેતા વૈશ્વિક વેપાર ક્ષેત્રમાં નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. સોમવારે યોજાયેલી વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકમાં વિવિધ સભ્ય દેશો વચ્ચે મતભેદ જાેવા મળતાં નવા પ્રતિબંધો અંગે અંતિમ ર્નિણય ટળી ગયો છે. આ વિકાસને ભારત સહિત એવા દેશો માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે, જે રશિયા અને યુરોપિયન બજારો બંને સાથે વ્યાપારી સંબંધો જાળવી રહ્યા છે.ભારત હાલમાં રશિયાથી મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઈલની આયાત કરે છે, જ્યારે યુરોપિયન યુનિયન ભારતના મુખ્ય નિકાસ બજારોમાંનો એક છે. તેથી નવા પ્રતિબંધો અંગે અનિશ્ચિતતા દૂર ન થતાં ભારત માટે હાલની વેપાર વ્યવસ્થા યથાવત રહેવાની શક્યતા વધી છે. જાેકે, ભવિષ્યમાં ઈેં દ્વારા લેવાતા ર્નિણયો પર સ્થિતિ ર્નિભર રહેશે.
બેઠક દરમિયાન રશિયા સામે વધુ કડક પ્રતિબંધો, ખાસ કરીને ઊર્જા ક્ષેત્ર અને તેલની કિંમતોને લગતા પગલાં અંગે ચર્ચા થઈ હતી. પરંતુ તમામ સભ્ય દેશો વચ્ચે સહમતિ ન બનતા પ્રસ્તાવ આગળ વધી શક્યો નહીં. અહેવાલો મુજબ, કેટલાક દેશોએ આર્થિક અને ઊર્જા સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને વધુ ચર્ચાની જરૂરિયાત દર્શાવી હતી.
પ્રતિબંધોના પ્રસ્તાવમાં રશિયન ક્રૂડ ઓઈલ પર લાગુ પ્રાઈસ કેપની વ્યવસ્થા, કેટલીક આયાત-નિકાસ પર નિયંત્રણ અને અન્ય વેપાર સંબંધિત પગલાંનો સમાવેશ થતો હતો. જાેકે, અંતિમ મંજૂરી ન મળતાં હાલની સ્થિતિમાં કોઈ તાત્કાલિક ફેરફાર થયો નથી.
ઊર્જા બજારના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે રશિયન તેલ અંગેની નીતિમાં કોઈપણ ફેરફાર વૈશ્વિક ક્રૂડ બજાર પર સીધી અસર કરી શકે છે. ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૂરાજકીય તણાવ વચ્ચે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પહેલાથી જ અસ્થિર છે. આવી સ્થિતિમાં યુરોપિયન યુનિયનનો આગામી ર્નિણય આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
ભારત માટે આ સ્થિતિ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. એક તરફ ભારત પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે રશિયન તેલની આયાત ચાલુ રાખી શકે છે, તો બીજી તરફ યુરોપિયન દેશો સાથે વેપાર અને નિકાસમાં પણ હાલ કોઈ નવા અવરોધ ઊભા થયા નથી. જાેકે, નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આને કાયમી રાહત તરીકે જાેવી યોગ્ય નહીં હોય, કારણ કે EU ના પ્રતિબંધો અંગેની ચર્ચા હજુ પૂર્ણ થઈ નથી.
હાલ વૈશ્વિક બજારોની નજર યુરોપિયન યુનિયનની આગામી બેઠક અને રશિયા સામેના પ્રતિબંધો અંગે લેવાનારા અંતિમ ર્નિણય પર ટકેલી છે. આગામી દિવસોમાં લેવાતા ર્નિણયોથી વૈશ્વિક ઊર્જા વેપાર, તેલના ભાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર સંબંધો પર મહત્વપૂર્ણ અસર પડી શકે છે.
