કાર્યક્રમનું આયોજન અને સંચાલન શ્રી મનોજ કુમાર, નાયબ નિયામક અને કાર્યાલય વડા, વણકર સેવા કેન્દ્ર, અમદાવાદ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. કાર્યક્રમમાં સુશ્રી દર્શનાબેન વાઘેલા, માનનીય રાજ્યમંત્રી, શહેરી વિકાસ અને શહેરી આવાસ, ગુજરાત સરકાર મુખ્ય અતિથિ તરીકે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. કાર્યક્રમમાં અન્ય વિશિષ્ટ મહેમાનો તરીકે ડૉ. સંજય જોશી (IAS), એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર, ઇન્ડસ્ટ્રીયલ એક્સ્ટેન્શન કોટેજ (INDEXT-C); પ્રો. (ડૉ.) ધર્મેન્દ્રસિંહ વી. બિહોલા, એસોસિયેટ પ્રોફેસર અને વડા, ટેક્સટાઇલ ટેક્નોલોજી વિભાગ, એલ. ડી. કોલેજ ઓફ એન્જિનિયરિંગ, અમદાવાદ; તથા શ્રી લવજીભાઈ પરમાર, પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતા ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
આ ઉજવણીમાં આશરે 280 સહભાગીઓએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો, જેમાં 140 હથકરઘા વણકરો, એલ. ડી. કોલેજ ઓફ એન્જિનિયરિંગના ટેક્સટાઇલ ટેક્નોલોજી વિભાગના 100 વિદ્યાર્થીઓ, તેમજ સરકારી અધિકારીઓ/કર્મચારીઓ અને હથકરઘા ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા અન્ય હિતધારકોનો સમાવેશ થતો હતો.
શ્રી મનોજ કુમાર, નાયબ નિયામક/કાર્યાલય વડા, WSC અમદાવાદ દ્વારા મુખ્ય અતિથિ, વિશિષ્ટ મહેમાનો, વણકરો, વિદ્યાર્થીઓ તથા અન્ય સહભાગીઓનું હાર્દિક સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે રાષ્ટ્રીય હથકરઘા દિવસના મહત્વ તેમજ ભારતના પરંપરાગત જ્ઞાન, કારીગરી અને સાંસ્કૃતિક વારસાના જતનમાં હથકરઘા ક્ષેત્ર દ્વારા ભજવવામાં આવતી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે વસ્ત્ર મંત્રાલય દ્વારા હથકરઘા વણકરો તથા સંલગ્ન કામદારોના લાભાર્થે અમલમાં મૂકવામાં આવતી વિવિધ કલ્યાણકારી અને વિકાસલક્ષી યોજનાઓ અંગે વિગતવાર માહિતી પણ આપી હતી, જેમાં કૌશલ્ય વિકાસ, ક્ષમતા નિર્માણ, કલ્યાણ તથા હથકરઘા ઉત્પાદનોના પ્રોત્સાહન માટેની પહેલો પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
મુખ્ય અતિથિ સુશ્રી દર્શનાબેન વાઘેલા, માનનીય રાજ્યમંત્રી, શહેરી વિકાસ અને શહેરી આવાસ, ગુજરાત સરકારએ પોતાના સંબોધનમાં ભારતમાં તથા વિદેશોમાં ભારતીય હથકરઘા ઉત્પાદનોની વધતી લોકપ્રિયતા, ફેશન ક્ષેત્રમાં તેની વધતી સ્વીકૃતિ તથા તેની માંગ અંગે વાત કરી હતી. તેમણે હથકરઘા ક્ષેત્ર અને વણકર સમુદાય વચ્ચેના ઊંડા અને પરંપરાગત સંબંધ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો તેમજ વણકરો સાથેના પોતાના જોડાણ અને તેમની સમસ્યાઓ અંગેની પોતાની સમજણ વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે સરકાર તથા તમામ હિતધારકો દ્વારા હથકરઘા ઉત્પાદનોને પ્રોત્સાહન આપવા તથા ભારતની સદીઓ જૂની કાપડ પરંપરાઓને આગળ ધપાવતા વણકરોને સહયોગ આપવા માટે સતત પ્રયત્નોની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. માનનીય મંત્રીએ પરંપરાગત હથકરઘા કારીગરીને આધુનિક ફેશન અને બજારની જરૂરિયાતો સાથે જોડવાના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો, જેથી આ ક્ષેત્ર આવનારી પેઢીઓ માટે જીવંત અને આર્થિક રીતે ટકાઉ બની રહે.
ડૉ. સંજય જોશી (IAS), એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર, INDEXT-C એ પોતાના સંબોધનમાં ભારતીય હથકરઘા ક્ષેત્રની વિશાળ સંભાવનાઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો અને યુવા પેઢી (Gen-Z)ને પરંપરાગત હથકરઘા પદ્ધતિઓને સમજવા, તેની પ્રશંસા કરવા તથા તેની સાથે જોડાવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
પ્રો. (ડૉ.) ધર્મેન્દ્રસિંહ વી. બિહોલા, એસોસિયેટ પ્રોફેસર અને વડા, ટેક્સટાઇલ ટેક્નોલોજી વિભાગ, એલ. ડી. કોલેજ ઓફ એન્જિનિયરિંગ, અમદાવાદએ ભારતની સમૃદ્ધ હથકરઘા પરંપરાઓ તથા શિક્ષણ અને વ્યવહારુ અનુભવ દ્વારા પરંપરાગત જ્ઞાનના સંરક્ષણના મહત્વ અંગે વાત કરી હતી. તેમણે ટેક્સટાઇલ ટેક્નોલોજીના વિદ્યાર્થીઓને હથકરઘા વણકરો સાથે નજીકથી સંવાદ કરવા તથા પરંપરાગત વણાટ તકનીકોનું પ્રત્યક્ષ જ્ઞાન મેળવવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા. તેમણે હથકરઘા વણકરોને કોલેજની મુલાકાત લઈને વિદ્યાર્થીઓ સાથે પોતાની નિપુણતા અને અનુભવો વહેંચવા માટે પણ આમંત્રણ આપ્યું હતું, જેનાથી વિદ્યાર્થીઓને મૂલ્યવાન વ્યવહારુ અનુભવ પ્રાપ્ત થશે અને ટેક્સટાઇલ તથા હથકરઘા ક્ષેત્ર અંગેની તેમની સમજણ વધુ મજબૂત બનશે.
વિશેષ અતિથિ શ્રી લવજીભાઈ પરમાર, પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાએ ટાંગાલિયા વણાટ પરંપરા, જે ગુજરાતની વિશિષ્ટ પરંપરાગત હથકરઘા કલાઓમાંની એક છે, સાથે જોડાયેલા પોતાના અમૂલ્ય અનુભવો વહેંચ્યા હતા. તેમણે આ વારસાગત કલાના સંરક્ષણ અને પ્રોત્સાહન તેમજ પોતાના વિસ્તારમાં વણકરોને સહાય કરવા માટે કરવામાં આવી રહેલા પ્રયાસો અંગે વાત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે હથકરઘા આધારિત આજીવિકાની તકો પરંપરાગત કારીગરો અને વણકરોને તેમની પેઢી દર પેઢી ચાલી આવતી કળા અને કૌશલ્યને જાળવી રાખવા સાથે ટકાઉ આજીવિકા મેળવવામાં પણ સક્ષમ બનાવી શકે છે, જેના પરિણામે વણકર સમુદાયના સામાજિક-આર્થિક વિકાસ તેમજ વ્યાપક ભારતીય અર્થવ્યવસ્થામાં તેમનું યોગદાન સુનિશ્ચિત થાય છે.
કાર્યક્રમના ભાગરૂપે, વિશિષ્ટ મહેમાનો દ્વારા વણકરોને રાજ્ય હથકરઘા પુરસ્કારો અને પ્રમાણપત્રો એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. આ સન્માન દ્વારા તેમની નિષ્ઠા, કૌશલ્ય વિકાસ અને હથકરઘા ક્ષેત્રમાં તેમના યોગદાનને બિરદાવવામાં આવ્યું હતું.
આ ઉજવણીમાં આશરે 140 વણકરો, 100 વિદ્યાર્થીઓ, પુરસ્કાર વિજેતાઓ તથા અન્ય હિતધારકો એકત્રિત થયા હતા, જેના દ્વારા પરંપરાગત કારીગરો, વિદ્યાર્થીઓ, સંસ્થાઓ અને સરકારી પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે પરસ્પર સંવાદ માટે એક અર્થપૂર્ણ મંચ ઉપલબ્ધ થયો હતો.
રાષ્ટ્રીય હથકરઘા દિવસની ઉજવણીએ ભારતના સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસાના સંરક્ષણ, રોજગારનું સર્જન તથા ટકાઉ આજીવિકાને પ્રોત્સાહન આપવામાં ભારતીય હથકરઘા ક્ષેત્રની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. કાર્યક્રમમાં યુવા પેઢી (Gen-Z)ને પરંપરાગત હથકરઘા કલાઓને સમજવા અને તેમાં જોડાવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાની સાથે વણકરો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, ડિઝાઇનરો અને બજારો વચ્ચે વધુ મજબૂત જોડાણો વિકસાવવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
કાર્યક્રમના સમાપન પ્રસંગે ભારતીય હથકરઘાને પ્રોત્સાહન આપવા, હથકરઘા વણકરોને સશક્ત બનાવવા, પરંપરાગત કારીગરીનું સંરક્ષણ કરવા તથા ભારતની સમૃદ્ધ હથકરઘા વિરાસતને આવનારી પેઢીઓ સુધી સતત વિકસતી અને સમૃદ્ધ રાખવા માટેની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃદૃઢ કરવામાં આવી હતી.
