SC/ST કાયદા હેઠળ ગુનો ગણવામાં આવશે નહીં.ખાલી ગાળથી SC/ST એક્ટ નહીં લાગે, ઇરાદો સાબિત કરવો જરૂરી… સુપ્રીમ કોર્ટ.પટના હાઈકોર્ટના ર્નિણયને પડકારતા, સુપ્રીમ કોર્ટે આ કેસમાં FIR અને ચાર્જશીટમાં જાતિ આધારિત અપમાનનો અભાવ હોવા પર ભાર મૂક્યો હતો.અનુસૂચિત જાતિ અથવા અનુસૂચિત જનજાતિના વ્યક્તિ સામે અપમાનજનક ભાષાનો ઉપયોગ કરવો એ SC/STકાયદા હેઠળ ગુનો ગણવામાં આવશે નહીં સિવાય કે જાતિ સંબંધિત શબ્દોનો ઉપયોગ સ્પષ્ટપણે પ્રેરિત અને જાતિના આધારે વ્યક્તિને અપમાનિત કરવા અથવા અપમાનિત કરવાનો હેતુ ધરાવતો હોય.આ ર્નિણય દ્વારા, સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અનુસૂચિત જાતિ અથવા અનુસૂચિત જનજાતિના વ્યક્તિ સામે ફક્ત અપશબ્દોનો ઉપયોગ કરવાથી અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ, ૧૯૮૯ હેઠળ આપમેળે ગુનો બનતો નથી.
તેના ર્નિણયમાં, ન્યાયાધીશ જે.બી. પારડીવાલા અને આલોક આરાધેની બેન્ચે અપીલકર્તા સામે ફોજદારી કાર્યવાહી રદ કરવાનો આદેશ આપ્યો. તેના ર્નિણયમાં, બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે એફઆઈઆર કે ચાર્જશીટમાં એવો આરોપ નથી કે અપીલકર્તાએ ફરિયાદીને તેની જાતિના કારણે અપમાનિત કર્યું હતું કે ડરાવ્યું હતું.બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે ફક્ત અપશબ્દોનો ઉપયોગ કરવાથી અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ, ૧૯૮૯ હેઠળ ગુનો બનતો નથી, સિવાય કે દુર્વ્યવહારનો હેતુ તેની જાતિના આધારે વ્યક્તિનું અપમાન કરવાનો હોય. બેન્ચે પટણા હાઈકોર્ટના ર્નિણયને પડકારતી અપીલકર્તા કેશવ મહતો દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી પર સુનાવણી કરી હતી.
બેન્ચે પોતાના ર્નિણયમાં જણાવ્યું હતું કે, આ કેસમાં, ટ્રાયલ કોર્ટ અને હાઈકોર્ટ બંનેએ SC/STએક્ટ હેઠળ કાર્યવાહી ચાલુ રાખવામાં ભૂલ કરી છે, કારણ કે FIR અને ચાર્જશીટમાં ક્યાંય પણ જાતિ આધારિત અપમાન અથવા ધાકધમકીનો કોઈ આરોપ નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટે અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ, ૧૯૮૯ની કલમ ૩(૧)ની સંબંધિત જાેગવાઈઓનો પુનરોચ્ચાર કર્યો, જે અત્યાચાર માટે ગુનાઓ અને સજાઓ નિર્ધારિત કરે છે. આ કાયદા હેઠળ, કોઈપણ જે, અનુસૂચિત જાતિ અથવા અનુસૂચિત જનજાતિ ન હોવા છતાં, જાહેર સ્થળે અનુસૂચિત જાતિ અથવા અનુસૂચિત જનજાતિના સભ્યને જાહેર સ્થળે જાતિના નામથી અપમાનિત કરવા અથવા દુર્વ્યવહાર કરવાના ઈરાદાથી ઇરાદાપૂર્વક અપમાન કરે છે અથવા ડરાવે છે, તે સજાપાત્ર ગુનાનો દોષિત છે.
અપીલકર્તા કેશવ મહતોએ પટણા હાઈકોર્ટના ૧૫ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૫ના ર્નિણયને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો હતો, જેમાં ટ્રાયલ કોર્ટના સમન્સ આદેશમાં દખલ કરવાનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો. હાઇકોર્ટે મહતોની અપીલ ફગાવી દીધી, જેમાં આંગણવાડી કેન્દ્રમાં જાતિ આધારિત દુર્વ્યવહાર અને હુમલાના આરોપ હેઠળ નોંધાયેલી FIR ના આધારે શરૂ કરાયેલી કાર્યવાહી રદ કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.
અગાઉના ચુકાદાને ટાંકીને, સુપ્રીમ કોર્ટે SC/ST કાયદાની કલમ ૩(૧)(r)ની જાેગવાઈઓનો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે તેના હેઠળ કોઈ વ્યક્તિને દોષિત ઠેરવવા માટે, બે શરતો પૂરી કરવી આવશ્યક છે, એટલે કે, પ્રથમ, ફરિયાદી અનુસૂચિત જાતિ અથવા અનુસૂચિત જનજાતિનો હતો અને બીજું, ફરિયાદી સામે કોઈપણ અપમાન અથવા ધાકધમકી તે વ્યક્તિ અનુસૂચિત જાતિ અથવા અનુસૂચિત જનજાતિનો સભ્ય હોવાને કારણે હોવી જાેઈએ.
