વૈદિક કેલેન્ડર મુજબ, અંગ્રેજીની જેમ, હિન્દીમાં પણ ૧૨ મહિના હોય છે. વૈશાખ મહિનાને બધા મહિનાઓનો રાજા માનવામાં આવે છે. આ મહિનો આ જગતના રક્ષક ભગવાન વિષ્ણુને સૌથી પ્રિય છે. તેનું વર્ણન સ્કંદ પુરાણમાં જોવા મળે છે. રાજા અંબરીશ અને નારદ વચ્ચેના સંવાદમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો કે ગંગા નદી, કલ્પતરુ વૃક્ષ, ગરુડ પક્ષી અને વૈશાખ મહિનો શ્રેષ્ઠ છે. વૈશાખ મહિના માટે શાસ્ત્રોમાં કેટલાક નિયમો અને ઉપાયો જણાવવામાં આવ્યા છે. આનું પાલન કરવાથી બધા પ્રકારના પાપો દૂર થાય છે. ચાલો વૈશાખ મહિનાનું મહત્વ વિગતવાર સમજીએ.
વૈશાખ મહિનાનો રાજા છેઃ નારદજીએ રાજા અમરીશને કહ્યું કે તમામ 12 મહિનાઓમાં વૈશાખ મહિનો શ્રેષ્ઠ છે. ભગવાન વિષ્ણુ જેવા દેવતાઓમાં વૈદિક જ્ઞાન, કલ્પતરુ વૃક્ષ, કામધેનુ ગાય, સાપમાં શેષનાગ અને ગરુડ પક્ષી, સોનાની ધાતુ, શ્રેષ્ઠ છે. આ મહિનો ભગવાન વિષ્ણુને સૌથી પ્રિય છે. આ મહિનામાં પિતૃ યજ્ઞ, દાન વગેરે કરીને, ભગવાન વિષ્ણુ વ્યક્તિને દસ હજાર અશ્વમેધ યજ્ઞોનું ફળ આપે છે. આ મહિનામાં વ્યક્તિએ સ્નાન કરવું જરૂરી માનવામાં આવે છે. નારદજીએ કહ્યું કે જે વ્યક્તિ વૈશાખ મહિનામાં નિયમિત સ્નાન નથી કરતો તેને દેવતાઓ ભયંકર શાપ આપે છે.
વૈશાખ મહિનામાં દાનનું મહત્વ: નારદજીએ રાજા અંબરીશને કહ્યું હતું કે વૈશાખ મહિનામાં પાણીનું દાન કરવાથી પૂર્વજો તૃપ્ત થાય છે. આ મહિનામાં પાણી અને પંખાનું દાન કરવું શ્રેષ્ઠ છે. વૈશાખ મહિનામાં છત્રીનું દાન કરવાથી વ્યક્તિના આત્માને મૃત્યુ પછી શાંતિ મળે છે અને તેને નરકનો ભોગ બનવું પડતું નથી. આ મહિનામાં લાકડાના સેન્ડલ કે ચંપલનું દાન કરવાથી વ્યક્તિ શ્રી હરિના ચરણોમાં વૈકુંઠની પ્રાપ્તિ કરે છે. વૈશાખ મહિનામાં ગરીબોમાં ભોજનનું વિતરણ, અનાજનું દાન અને બધી ભૌતિક વસ્તુઓનું દાન કરવાથી ભગવાન હરિના અનંત આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થાય છે.
વૈશાખ મહિનો શ્રેષ્ઠ કેમ છે તેનું કારણ: વૈશાખ મહિનામાં, ગ્રહોનો રાજા સૂર્ય તેની ઉચ્ચ રાશિ મેષમાં હોય છે અને ચંદ્ર તેની ઉચ્ચ રાશિ વૃષભમાં હોય છે. આ સંયોગ વર્ષમાં ફક્ત એક જ વાર બને છે. આ કારણે વૈશાખ મહિનામાં ગ્રહ, નક્ષત્ર, યોગ, કરણ વગેરે કોઈપણ દોષ અસરકારક નથી. તેથી વૈશાખ મહિનો શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
