નરેન્દ્ર મોદી પ્રધાનમંત્રી તરીકે ત્રીજી વખત સાઉદી અરેબિયા પહોંચી રહ્યા છે. મંગળવારે ભારત અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે ઓછામાં ઓછા છ એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર થવાની અપેક્ષા છે. આ ઉપરાંત, કેટલાક વધુ કરારોને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા માટે સોમવાર મોડી રાત સુધી વાતચીત ચાલુ રહેશે. સૂત્રોએ આ માહિતી આપી. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે મોદી સાંજે સાઉદી અરેબિયાના ક્રાઉન પ્રિન્સ અને વડા પ્રધાન મોહમ્મદ બિન સલમાન અલ સઉદ સાથેની મુલાકાત દરમિયાન હજ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરશે, જેમાં ભારતીય હજ યાત્રાળુઓ માટેના ક્વોટાનો સમાવેશ થાય છે.
આ કરારો બંને પક્ષો દ્વારા અવકાશ, ઊર્જા, આરોગ્ય, વિજ્ઞાન અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધન, સંસ્કૃતિ અને અદ્યતન ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રોમાં હસ્તાક્ષર થવાની અપેક્ષા છે. એક અધિકારીએ પીટીઆઈને જણાવ્યું હતું કે, “રિયાધમાં સોમવારે મોડી રાત સુધી બેઠકો ચાલુ રહી જેમાં 12 થી વધુ એમઓયુ પર ચર્ચા થઈ.” આમાંથી કેટલાક પર હજુ સત્તાવાર સ્તરે હસ્તાક્ષર થવાના બાકી છે.
સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે મોદીના આગમનના 24 કલાક પહેલા વધારાના વેપાર, રોકાણ અને સંરક્ષણ કરારોને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા હતા. સાઉદી અરેબિયાના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાનના આમંત્રણ પર મોદી મંગળવારે બપોરે સાઉદી અરેબિયા પહોંચશે, જે 40 વર્ષમાં કોઈ ભારતીય વડા પ્રધાનની જેદ્દાહની પહેલી મુલાકાત હશે.
પ્રધાનમંત્રીની મુલાકાત પહેલા બોલતા, સાઉદી અરેબિયામાં ભારતીય રાજદૂત સુહેલ અજાઝ ખાને કહ્યું, ‘ભારત અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે જોડાણની દ્રષ્ટિએ જેદ્દાહ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ શહેર છે કારણ કે જેદ્દાહ સદીઓથી બંને દેશો વચ્ચે વેપાર માટેનું બંદર રહ્યું છે અને તે મક્કાનું પ્રવેશદ્વાર પણ છે.’ તો જે કોઈ ઉમરાહ અને હજ માટે આવે છે, તે જેદ્દાહમાં ઉતરે છે અને પછી મક્કા જાય છે.
રાજદૂતે કહ્યું, ‘હજ એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક યાત્રા છે અને ભારત સરકાર તેને ખૂબ મહત્વ આપે છે. લઘુમતી બાબતોનું મંત્રાલય આ માટે વ્યવસ્થા કરી રહ્યું છે… દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટોમાં વિવિધ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી. હજ અંગે સાઉદી સરકાર અને ભારત વચ્ચે હંમેશા ખૂબ જ સારો સમન્વય રહ્યો છે.
વર્ષ ૨૦૨૫ માટે ભારતનો હજ ક્વોટા ૨૦૧૪ માં ૧,૩૬,૦૨૦ થી વધારીને ૧૭૫,૦૨૫ કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં ૧,૨૨,૫૧૮ યાત્રાળુઓ માટે રહેવાની વ્યવસ્થાને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે. જોકે, સંયુક્ત હજ જૂથ સંચાલકો દ્વારા કરાર કરારમાં વિલંબને કારણે આ વર્ષે લગભગ 42,000 ભારતીયો હજ કરે તેવી શક્યતા ઓછી છે.
મોદી અને ક્રાઉન પ્રિન્સ દ્વિપક્ષીય સંબંધોને મજબૂત બનાવવા માટે વડા પ્રધાનની 2019 ની મુલાકાત દરમિયાન સ્થાપિત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી પરિષદની બીજી બેઠકનું સહ-અધ્યક્ષતા કરશે. બુધવારે, પ્રધાનમંત્રી ભારતીય કામદારોને રોજગારી આપતી ફેક્ટરીની પણ મુલાકાત લેશે. વડા પ્રધાન મોદીને 2016 માં સાઉદી અરેબિયાના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માનથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.
