(નીડર નિષ્પક્ષ અને તટસ્થ છગનલાલ મેવાડા દ્વારા) સુરત.
દેશમાં વસ્તી ગણતરી ૨૦૨૭ માં ૧૪૮ કરોડ લોકોને તેમની માહિતીના સંદર્ભમાં સરકાર પર વિશ્વાસ રાખવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. જ્યારે સરકાર એક એવા પ્લેટફોર્મ દ્વારા અભૂતપૂર્વ માત્રામાં વ્યક્તિગત ડેટા એકત્ર કરી રહી હોય કે જેનો ભૂતકાળમાં સાયબર જાસૂસીના કિસ્સામાં હેક થયાનો ઈતિહાસ રહ્યો છે. ત્યારે આ વિશ્વાસ ડગમગી જાય છે. પરંપરાગત રીતે, વસ્તી ગણતરીમાં જાહેર નીતિઓ ઘડવા માટે વસ્તી વિષયક અને આવાસ સંબંધી માહિતી એકત્ર કરવામાં આવે છે. પરંતુ વસ્તી ગણતરી ૨૦૨૭ તેનાથી આગળ વધીને એવી વ્યક્તિગત ઓળખ વિગતો માંગે છે, જે ગોપનીયતા, દેખરેખ અને નાગરિકોના ડેટામાં સરકારના રસ અંગે
ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કરે છે.
જ્યારે વસ્તી ગણતરીનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર ગણતરી કરવાનો છે, વ્યક્તિઓની ઓળખ કરવાનો નહીં, તો પછી પ્રશ્ન એ છે કે: આ દસ્તાવેજ નંબરો, જે તેમને વ્યક્તિઓ સાથે જોડે છે,રેકોર્ડ કરવાનો શું આંકડાકીય હેતુ છે ? વસ્તી ગણતરી કાયદો, ૧૯૪૮, અને વસ્તી ગણતરી માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો બંને ભાર મૂકે છે કે વ્યક્તિગત વસ્તી ડેટા ગુપ્ત રાખવો જોઈએ.
કાયદાની કલમ ૧૫ વસ્તી ગણતરી રેકોર્ડને નિરીક્ષણથી સુરક્ષિત કરે છે અને તેમને પુરાવા તરીકે અસ્વીકાર્ય બનાવે છે. જો ડેટા અનામી રાખવાનો હોય, તો આ સંખ્યાઓનો સંગ્રહ કયા હેતુ માટે પૂરો પાડે છે? ઘરગથ્થુ સમયપત્રક, માતા-પિતાના નામ, તેમના ધર્મ અને જન્મસ્થળ, ગામડાના સ્તર સુધી પણ માંગે છે. પરિણીત વ્યક્તિઓને તેમના જીવનસાથી વિશે પૂછવામાં આવે છે. ડિજિટલ અધિકારી જૂથો દલીલ કરે છે કે આવી આંતર-પેઢીગત માહિતી વર્તમાન વસ્તીની ગણતરીથી આગળ વધે છે, જે રાજ્યને કુટુંબ પ્રોફાઇલ્સ બનાવવા અને પેઢીઓ દરમિયાન વ્યક્તિઓને ટ્રેક કરવાની મંજૂરી આપે છે.
અહીં મામલો ફક્ત એ નથી કે સરકાર કાયદેસર રીતે આવી માહિતી માંગવાની હકદાર છે કે નહીં. નાગરિકો સમજે છે કે એકત્રિત કરવામાં આવતી માહિતીનો ઉપયોગ કેવી રીતે થશે ? અને કોની પાસે તેની માહિતી હશે? જેની જાળવણી કેટલો સમય રહેશે ? આ મોટી ચિંતા નાગરિકોને સતાવી રહી છે.




