(છગનલાલ મેવાડા ધ્વારા) સુરત.
નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરો (NCRB)ના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ ભારતમાં ૨૦૨૪ માં ૫૭૩૭ દહેજ મૃત્યુ નોંધ્યા છે. જેમાં દરરોજ લગભગ ૧૬ મહિલાઓ મૃત્યુ પામે છે. અથવા દહેજ સંબંધિત ઉત્પીડન,ઘરેલુ હિંસા,આત્મહત્યા અથવા અન્ય શંકાસ્પદ વૈવાહિક મૃત્યુને કારણે દર ૯૦ મિનિટે એક મૃત્યુ થાય છે. આ આંકડા ૬ મેના રોજ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા હતા. અને દાયકાઓથી કાનૂની પ્રતિબંધો અને જાગૃતિ અભ્યાનો છતાં દહેજ સંબંધિત ગુનાઓના સતત વ્યાપને રેખાંકિત કરે છે. છેલ્લા દાયકાના ડેટા દર્શાવે છે કે દહેજ
મૃત્યુમાં ધીમે ધીમે ઘટાડો થયો છે.
જે 2015 માં 7634 કેસ હતા જે 2024 માં 5,737 કેસ થયા હતા. ઘટાડો થવા છતાં આવી ઘટનાઓનું પ્રમાણ દેશભરમાં નોંધપાત્ર રહ્યું છે. આ અહેવાલમાં દહેજ ઉત્પીડન સાથે જોડાયેલા ગુનાઓમાં પણ વધારો નોંધાવવામાં આવ્યો છે.
2013માં દહેજ પ્રતિબંધ કાયદા હેઠળ 15489 કેસ નોંધાયા હતા. જે 2022 માં 13479 કેસોથી 14% નો વધારો દર્શાવે છે. વધુમાં 2024 માં દેશભરમાં “પતિઓ અને સંબંધીઓ દ્વારા ક્રૂરતાના” ૧.૨૦ લાખથી વધુ કેસ નોંધાયા હતા. જે એક દાયકાથી વધુ સમયથી વાર્ષિક એક લાખથી વધુ રહેવાની પેટર્ન ચાલુ રાખે છે. આ ડેટામાં દહેજનાના વિવાદો સાથે જોડાયેલી સીધી જીવલેણ હિંસાને લગતી ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરીને “દહેજ હત્યા” તરીકે વર્ગીકૃત કરાયેલા કેસોનું પણ દસ્તાવેજીકરણ કરવામાં આવ્યું હતું. અત્યારે ઉલ્લેખનીય છે કે આ વર્ષની શરૂઆતમાં એક મહિલા SWAT કમાન્ડોની પણ તેના પતિ દ્વારા વારંવાર દહેજ ની માંગણીને કારણે હત્યા કરવામાં આવી હતી જે સામાજિક અને વ્યવસાયિક પૃષ્ઠભૂમિમાં દહેજ સંબંધિત હિંસાના સતત વ્યાપ અંગે ચિંતાઓને વધુ ઉજાગર કરે છે. અને છતાં કહેવાય છે કે નારી તું સબ પે ભારી.
