માઘ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષના અમાસના દિવસને મૌની અમાવસ્યા અથવા માઘ અમાવસ્યા તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષે મૌની અમાવસ્યા 29 જાન્યુઆરી એટલે કે બુધવારે છે. આ દિવસે મૌન ઉપવાસ કરવો જોઈએ અને સ્નાન કરવું જોઈએ. આ દિવસે લોકો પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન કરે છે અને આખો દિવસ મૌન રહીને ઉપવાસ કરે છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની સાથે પીપળાના વૃક્ષની પણ પૂજા કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, માઘ અમાવસ્યાના દિવસે, દેવી-દેવતાઓ સંગમ કિનારે અને ગંગા નદી પર નિવાસ કરે છે. આ સમયે પ્રયાગરાજમાં મહાકુંભ પણ ચાલી રહ્યો છે. મૌની અમાવસ્યાના દિવસે મહાકુંભમાં અમૃત સ્નાન પણ થશે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, મહાકુંભના અમૃત સ્નાન દરમિયાન ગંગા અને અન્ય પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન કરવું અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. આ સમયે ગંગા કે અન્ય પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન કરનાર વ્યક્તિ મોક્ષ પ્રાપ્ત કરે છે. મહાકુંભ દરમિયાન અમૃત સ્નાન કરવાથી બધા પ્રકારના પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે. ઘરમાં સુખ અને સમૃદ્ધિ રહે છે.
મુહૂર્ત-
- અમાસ તિથિ શરૂઆત – ૨૮ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૫ સાંજે ૦૭:૩૫ વાગ્યે
- અમાસ તિથિ સમાપ્ત થાય છે – 29 જાન્યુઆરી, 2025 સાંજે 06:05 વાગ્યે
સ્નાન અને દાનનો સમય: મૌની અમાવસ્યાના દિવસે, સૂર્યોદય પહેલાં મૌન સ્નાન કરવું અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે સ્નાનનો શુભ સમય 29 જાન્યુઆરીના રોજ બ્રહ્મ મુહૂર્તથી શરૂ થશે અને દિવસભર ચાલુ રહેશે. આ દિવસે દાનનું પણ વિશેષ મહત્વ છે. જરૂરિયાતમંદોને ખોરાક, કપડાં અને પૈસાનું દાન કરવું ખૂબ જ પુણ્યપૂર્ણ છે. દૃગ પંચાંગ મુજબ, 29 જાન્યુઆરીએ બ્રહ્મ મુહૂર્ત સવારે 5:25 થી 6:19 વાગ્યા સુધી રહેશે. જે લોકો આ શુભ સમયે સ્નાન કરી શકતા નથી, તેઓ 29 જાન્યુઆરીના રોજ સૂર્યાસ્ત સુધી સ્નાન કરી શકે છે અને દાન કરી શકે છે.
મૌની અમાવસ્યા પર મૌન ઉપવાસ રાખવામાં આવે છે- મૌની અમાવસ્યા પર મૌન રહેવું એ આત્મસંયમનું પ્રતીક છે. આ દિવસ ઋષિઓ અને તપસ્વીઓની તપસ્યા અને સાધનાની સ્મૃતિને સમર્પિત છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, સૃષ્ટિની શરૂઆતમાં આ જ દિવસે ‘મનુ’ એ મૌન ઉપવાસ કર્યો હતો. એટલા માટે તેને ‘મૌની અમાવસ્યા’ કહેવામાં આવે છે.
પૂજા પદ્ધતિ:
- સવારે વહેલા ઉઠીને સ્નાન કરો. આ દિવસે પવિત્ર નદી કે સરોવરમાં સ્નાન કરવાનું ખૂબ જ મહત્વ છે. તમે ઘરે પણ નહાવાના પાણીમાં ગંગાજળ ઉમેરીને સ્નાન કરી શકો છો.
- સ્નાન કર્યા પછી, ઘરમાં મંદિરમાં દીવો પ્રગટાવો.
- જો તમે ઉપવાસ રાખી શકો તો આ દિવસે રાખો.
- આ દિવસે પૂર્વજો સાથે સંબંધિત કાર્યો કરવા જોઈએ.
- પિતૃઓ માટે તર્પણ કરો અને દાન કરો.
- આ પવિત્ર દિવસે શક્ય તેટલું ભગવાનનું ધ્યાન કરો.
- આ પવિત્ર દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની પૂજાનું વિશેષ મહત્વ છે.
- આ દિવસે યોગ્ય વિધિ-વિધાનથી ભગવાન શિવની પૂજા કરો.
