હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીએ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટ સામે રાષ્ટ્રીય અદાલતમાં દાવો દાખલ કર્યો છે. આમાં, યુનિવર્સિટીએ માંગ કરી છે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના અબજો ડોલરના ભંડોળને રોકવાના નિર્ણયને ગેરકાયદેસર અને ગેરબંધારણીય જાહેર કરવામાં આવે. આ મુકદ્દમો ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા હાર્વર્ડને આપવામાં આવતા $9 બિલિયનના ભંડોળની સમીક્ષા શરૂ કરવા અને $2.3 બિલિયન અગાઉથી સ્થગિત કરવાના પગલાંના પ્રતિભાવમાં આવ્યો છે. હાર્વર્ડનો દાવો છે કે આ કાર્યવાહી યુનિવર્સિટીની સ્વતંત્રતા અને વાણી સ્વાતંત્ર્યને નબળી પાડે છે.
કેસનો આધાર અને હાર્વર્ડનો અભિપ્રાય
હાર્વર્ડે તેના મુકદ્દમામાં કહ્યું છે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે યુનિવર્સિટી પર ઘણી માંગણીઓ લાદી છે જે તેની સ્વાયત્તતા અને બંધારણીય અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. આ માંગણીઓમાં માસ્ક પર પ્રતિબંધ, વિવિધતા, સમાનતા અને સમાવેશ (DEI) કાર્યક્રમોને દૂર કરવા, યોગ્યતા-આધારિત ભરતી અને પ્રવેશ નીતિઓ લાગુ કરવા અને વિદેશી વિદ્યાર્થીઓની તપાસનો સમાવેશ થાય છે. “કોઈ પણ સરકાર, ભલે કોઈ પણ પક્ષનો હોય, ખાનગી યુનિવર્સિટીઓને શું શીખવવું, કોને નોકરી પર રાખવું કે પ્રવેશ આપવો અને કયા ક્ષેત્રોમાં સંશોધન કરવું તે નક્કી કરવાની સત્તા આપી શકતી નથી,” હાર્વર્ડના પ્રમુખ એલન ગાર્બરે જણાવ્યું હતું.
મુકદ્દમામાં એવી પણ દલીલ કરવામાં આવી છે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના પગલાં મનસ્વી અને ગેરકાયદેસર છે, જે યુએસ બંધારણના પ્રથમ સુધારા (વાણી સ્વતંત્રતા)નું ઉલ્લંઘન કરે છે. હાર્વર્ડે વહીવટીતંત્ર પર યુનિવર્સિટીના શૈક્ષણિક નિર્ણયો પર નિયંત્રણ લાવવા માટે ભંડોળનો ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ મૂક્યો.
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના પગલાંની પૃષ્ઠભૂમિ
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે માર્ચ 2025 માં હાર્વર્ડના $9 બિલિયન ફેડરલ ભંડોળની સમીક્ષા શરૂ કરી હતી. વહીવટીતંત્રનો દાવો છે કે આ કાર્યવાહી યુનિવર્સિટીઓમાં યહૂદી વિરોધીતા અને કથિત વૈચારિક પૂર્વગ્રહને દૂર કરવા માટે કરવામાં આવી રહી છે. વહીવટીતંત્રે હાર્વર્ડ પર ગયા વર્ષે પેલેસ્ટાઇન તરફી વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન યહૂદી વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં નિષ્ફળ જવાનો આરોપ મૂક્યો છે.
તેના જવાબમાં, હાર્વર્ડે કહ્યું કે તેણે યહૂદી વિરોધીતાનો સામનો કરવા માટે ઘણા પગલાં લીધાં છે અને સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા અનુસાર જાતિ આધારિત પ્રવેશ નીતિઓનો અંત લાવ્યો છે. ગાર્બરે કહ્યું કે વહીવટીતંત્રનો વાસ્તવિક ધ્યેય યહૂદી-વિરોધનો સામનો કરવાનો નથી પરંતુ યુનિવર્સિટીના શિક્ષણ અને સંશોધન પર નિયંત્રણ મેળવવાનો છે.
ભંડોળ સ્થિર થવાની અસર
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે હાર્વર્ડના $2.2 બિલિયનના બહુ-વર્ષીય અનુદાન અને $60 મિલિયનના કરારોને સ્થગિત કરી દીધા છે. વધુમાં, વહીવટીતંત્રે યુનિવર્સિટીનો કરમુક્તિ દરજ્જો રદ કરવાની અને વિદેશી વિદ્યાર્થીઓના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની ધમકી આપી છે. હાર્વર્ડે ચેતવણી આપી છે કે આ ભંડોળ સ્થિર થવાથી જીવન બચાવનારા સંશોધનો અટકી શકે છે, જેમાં અલ્ઝાઈમર, પાર્કિન્સન અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) જેવા ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે.
હાર્વર્ડના $50 બિલિયનથી વધુના ભંડોળ હોવા છતાં, ફેડરલ ભંડોળનું આ નુકસાન યુનિવર્સિટીના સંશોધન અને શૈક્ષણિક મિશનને ગંભીર અસર કરી શકે છે. ગાર્બરે કહ્યું કે આનાથી ફક્ત વિદ્યાર્થીઓ, ફેકલ્ટી અને સંશોધકોને જ અસર થશે નહીં, પરંતુ તે અમેરિકન ઉચ્ચ શિક્ષણની વૈશ્વિક પ્રતિષ્ઠાને પણ નુકસાન પહોંચાડશે.
અન્ય યુનિવર્સિટીઓ પર વાસ્તવિકતા
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની માંગણીઓને નકારી કાઢતા દાવો દાખલ કરનાર હાર્વર્ડ પ્રથમ યુનિવર્સિટી છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે કોલંબિયા, પ્રિન્સટન, કોર્નેલ, નોર્થવેસ્ટર્ન અને બ્રાઉન સહિત અન્ય યુનિવર્સિટીઓને ભંડોળ પણ સ્થગિત કરી દીધું છે. કોલંબિયા યુનિવર્સિટીને $400 મિલિયનના ભંડોળમાં કાપનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, જ્યારે અન્ય યુનિવર્સિટીઓએ વહીવટીતંત્રની કેટલીક માંગણીઓ સામે ઝૂકી ગઈ છે.
