રેલવેને ૧૪૦ કરોડની કમાણી ૫ મહિનામાં ૧૮ લાખ લોકો વગર ટિકિટે ટ્રેન મુસાફરી કરતા ઝડપાયા દંડની રકમ ૨૫૦થી વધારીને ૫૦૦ કરાતા વસૂલાતમાં ૪૦%નો ઉછાળો આવ્યો : તહેવારોમાં ચેકિંગ સઘન બનાવાશે
ભારતીય રેલવેમાં મુસાફરી કરવી એ સામાન્ય નાગરિકો માટે સસ્તી અને આરામદાયક માનવામાં આવે છે, પરંતુ વગર ટિકિટે મુસાફરી કરતા લોકો સામે સેન્ટ્રલ રેલવેએ મોટા પાયે આક્રમક ઝુંબેશ હાથ ધરી છે. રેલવે તંત્રએ અનધિકૃત અને વિના ટિકિટ મુસાફરી પર તવાઈ બોલાવી છે, જેના પરિણામે છેલ્લા માત્ર પાંચ મહિનામાં જ રેલવેને દંડ પેટે કરોડો રૂપિયાની જંગી આવક થઈ છે.
સેન્ટ્રલ રેલવે દ્વારા જારી કરાયેલા આંકડા અનુસાર, ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં એપ્રિલથી ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ દરમિયાન કુલ ૧૮.૦૩ લાખ અનધિકૃત અને વિના ટિકિટ મુસાફરોને પકડવામાં આવ્યા છે. ગત વર્ષે આ જ સમાન સમયગાળા (એપ્રિલ-ઓગસ્ટ) દરમિયાન ‘વિધાઉટ ટિકિટ ટ્રેન ટ્રાવેલ‘ના ૧૭.૧૯ લાખ કેસ સામે આવ્યા હતા, જેની સરખામણીએ આ વર્ષે ઝડપાયેલા કેસોની સંખ્યામાં મોટો વધારો થયો છે.
પાંચ મહિના દરમિયાન મુસાફરો પાસેથી વસૂલવામાં આવેલા દંડની રકમમાં વાર્ષિક ધોરણે ૪૦ ટકાનો તોતિંગ ઉછાળો નોંધાયો છે:
ગત વર્ષે એપ્રિલથી ઓગસ્ટ વચ્ચે સેન્ટ્રલ રેલવેએ પેનલ્ટી પેટે રૂ.૧૦૦.૫૦ કરોડની આવક મેળવી હતી.
આ વર્ષે દંડની વસૂલાતનો આ આંકડો ઝડપથી વધીને રૂ.૧૪૦ કરોડને પણ વટાવી ગયો છે.
લઘુત્તમ દંડ રૂ.૨૫૦થી વધારીને રૂ.૫૦૦ કરાયો
વસૂલાતમાં થયેલા આ મોટા વધારા પાછળ મુખ્ય બે કારણો રહેલા છે:
સ્ટેશનો અને ટ્રેનોમાં ટિકિટ ચેકિંગ ટીમો દ્વારા સઘન અને આક્રમક તપાસ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
રેલવે દ્વારા વિના ટિકિટ મુસાફરી પર લેવાતો લઘુત્તમ દંડ અગાઉના ?૨૫૦થી વધારીને સીધો બમણો એટલે કે ?૫૦૦ કરી દેવામાં આવ્યો છે, જેનાથી કુલ આવકમાં સીધો વધારો થયો છે.
સેન્ટ્રલ રેલવેના તમામ વિભાગો પૈકી પેનલ્ટી કલેક્શનમાં મુંબઈ ડિવિઝન સૌથી આગળ રહ્યું છે:
એકલા મુંબઈ ડિવિઝનમાંથી જ કુલ દંડના રૂ.૫૮.૪૬ કરોડ વસૂલ કરવામાં આવ્યા છે. આ સમયગાળા દરમિયાન મુંબઈ ડિવિઝનમાં સૌથી વધુ ૮.૮૦ લાખ વિના ટિકિટ મુસાફરીના કેસો નોંધાયા હતા.
સેન્ટ્રલ રેલવેના પ્રવક્તાના જણાવ્યા મુજબ, દિવાળી અને છઠ પૂજા જેવા આગામી તહેવારો દરમિયાન મુસાફરોની ભીડમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની સંભાવના છે. આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને મુંબઈ અને પુણે ડિવિઝનમાં મેલ, એક્સપ્રેસ, પેસેન્જર અને સ્પેશિયલ ટ્રેનોમાં તપાસ અભિયાન વધુ સઘન બનાવી દેવામાં આવ્યું છે. આ માટે સ્ટેશન ચેકિંગ, ઘાત લગાવીને તપાસ કરવી, અચાનક ઊંડાણપૂર્વકનું નિરીક્ષણ અને મોટા પાયે મેગા ટિકિટ ચેકિંગ ડ્રાઈવ ચલાવવામાં આવી રહી છે. રેલવે પ્રશાસને નાગરિકોને ચેતવણી આપી છે કે માન્ય ટિકિટ વગર મુસાફરી કરવી એ રેલવે એક્ટ હેઠળ ગંભીર ગુનો છે અને તેના માટે કાયદેસરની કડક દંડાત્મક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
